Terug naar hoofdinhoud

OpenType-kleurenfonts maken

geschreven door Erwin Denissen, gepubliceerd op 27 juni 2026, bijgewerkt op 30 oktober 2026

Inleiding

In het begin ondersteunde het OpenType-formaat geen meerkleurige lettertypen. Dat veranderde in 2013, toen verschillende leveranciers hun eigen oplossing introduceerden om te voorzien in de behoefte aan kleurenemoji in besturingssystemen, apps en webbrowsers. Ik herinner me nog de AtypI-conferentie van 2013 in Amsterdam, waar officieel werd aangekondigd dat kleur aan de OpenType-specificatie zou worden toegevoegd. Er was op dat moment geen eenstemmigheid over welk formaat het moest worden. Besloten werd alle betrokken grote spelers — Microsoft, Apple, Google, Mozilla en Adobe — elk hun eigen oplossing te laten voorstellen.

Het was mij toen al duidelijk dat dit het landschap zou versnipperen. In 2014 schreef ik op het High-Logic-forum zelfs dat dit tot een soort “kleurenoorlog tussen lettertypen” zou leiden. Ruim tien jaar later leven we nog met de gevolgen: OpenType ondersteunt vier verschillende kleurenuitbreidingen.

  • COLR/CPAL — het tabelgebaseerde systeem van Microsoft met glyphs in lagen en paletten.
  • SVG — het voorstel van Mozilla en Adobe, waarbij SVG-grafiek wordt ingebed (optioneel met CPAL).
  • CBDT/CBLC — het bitmapgebaseerde kleurenformaat van Google, van oudsher gebruikt voor emoji-lettertypen van Android en systemen.
  • sbix — het rasterafbeeldingsformaat van Apple (PNG, JPEG en meer) voor macOS, iOS en iPadOS.

Van deze vier zijn alleen COLR/CPAL en SVG schaalbare, vectorgebaseerde formaten. Beide worden door FontCreator ondersteund, waardoor ze voor letterontwerpers de praktischste keuze zijn.

FontCreator op Windows en macOS

Sinds september 2024 werkt FontCreator native op zowel Windows als macOS. Het maken en bewerken van COLR/CPAL-kleurenfonts is op beide platformen beschikbaar. SVG-kleurenfonts worden op beide platformen weergegeven en kunnen er worden bewerkt, en exporteren vanuit beide identiek — zie SVG hieronder. De kleurenworkflow is op elk platform hetzelfde: u werkt in Color Mode, bouwt glyphs in lagen op in het paneel Masters en Lagen en kleurt ze met het gereedschap Paint Bucket met kleuren uit het palet van het lettertype.

Een paar interfaceconventies verschillen tussen de twee platformen, en die zijn het waard om te weten voordat u begint:

  • Menu’s. Op Windows staat de menubalk binnen het FontCreator-venster; op macOS staat die in de globale menubalk bovenaan het scherm.
  • Modificatietoetsen. Waar Windows Ctrl gebruikt, gebruikt macOS Cmd (⌘).
  • Panelen. Op Windows kunt u panelen aan een rand vastzetten, los laten zweven of samen in tabbladen zetten; op macOS is de indeling vast en kunnen panelen niet worden verplaatst. Op beide platformen staan de kleurleden in het paneel Masters en Lagen.

Sinds FontCreator 16 zijn de kleurgereedschappen en de acties in het contextmenu op beide platformen gelijk, dus de workflow hieronder geldt voor Windows en macOS.

COLR/CPAL

COLR definieert kleurglyphs als stapels monochrome contouren, elk gevuld met een paletkleur. Omdat het standaardcontouren hergebruikt, sluit het naadloos aan op variabele lettertypen en blijven bestanden compact.

Sterke punten: licht, schaalbaar en goed te combineren met variabele lettertypen.

FontCreator maakt COLRv0-kleurenfonts: glyphs in lagen, gevuld met vlakke paletkleuren. COLRv0 bevat geen verlopen, dus als een ontwerp verlopen of andere complexe effecten nodig heeft, gebruik dan SVG (zie hieronder). Let op: COLRv1 (een latere uitbreiding) voegt verlopen, transformaties en compositing toe en wordt breed ondersteund behalve in Safari — FontCreator maakt momenteel COLRv0.

A COLR color glyph built from stacked outline layers in the FontCreator font editor.

COLR toevoegen in FontCreator

Om een meerkleurige glyph in lagen te maken, voegt u andere glyphs toe als kleurleden en geeft u elk daarvan een paletkleur. Anders dan bij leden van samengestelde glyphs kunt u de grootte of positie van kleurleden niet wijzigen, dus ontwerp elke bijdragende glyph zo dat die precies in de kleurglyph past en dezelfde breedte heeft.

  1. Ga naar kleurmodus. Kies View → Edit Color Layer → Color COLR. (De andere optie, Monochrome, is de gewone eenkleurige contourmodus.)
  2. Voeg een kleurlid toe. Klik met de rechtermuisknop in de glypheditor en kies Add Color Member — of klik met de rechtermuisknop in het paneel Masters en Lagen en kies Add Color Member — en selecteer daarna de glyph die u als kleurlid wilt gebruiken.
  3. Geef het lid een kleur. Klik op het kleurstaal op de regel van het lid in het paneel Masters en Lagen en kies een item uit het palet. U kunt ook het gereedschap Paint Bucket kiezen en op het lid klikken om het met de huidige kleur te vullen.
  4. Paletten bewerken en de huidige kleur instellen. Met Paint Bucket geselecteerd klikt u met de rechtermuisknop om de huidige kleur te wijzigen of gebruikt u Shift+klik om de Palette Manager te openen; de Palette Manager staat ook in het menu Tools.
A COLR color glyph being edited in FontCreator, with its member glyphs listed on the left and the color palette on the right.

Implementatienotities

  • Zorg dat de metrics (breedtes) van de kleurglyph en de gebruikte glyphleden overeenkomen.
  • Vroege COLR-specificaties schreven voor dat glyphindex 1 de .null-glyph moest zijn. In de huidige specificatie is dat geen vereiste meer.

SVG

A gradient SVG color glyph displayed in the FontCreator font editor.

De SVG-uitbreiding bedt per glyph een SVG-document in. Dat maakt rijkere grafiek mogelijk, waaronder:

  • Afsnijpaden, verlopen en lijndiktes.
  • Dekking en filtereffecten.
  • Ingebedde rasterafbeeldingen (PNG/JPEG via <image>-elementen).

In lettertypen is slechts een beperkte subset van SVG 1.1 geldig: <a>, <text> en <font> zijn niet toegestaan, en animatie of interactiviteit kunt u beter vermijden.

Aanbevolen werkwijze:

  • Vertrouw niet op complexe CSS, externe bronnen, animatie of interactiviteit. Gebruikt u viewBox, test dan zorgvuldig in uw doeltoepassingen, want de ondersteuning voor SVG-in-lettertypen is niet consistent.
  • Geef de voorkeur aan vectoren; rasterafbeeldingen maken het bestand groot en schalen slecht.

SVG toevoegen in FontCreator

FontCreator heeft geen ingebouwde SVG-editor. U hebt twee mogelijkheden:

  • SVG automatisch exporteren vanuit een COLR-glyph, of
  • SVG-grafiek importeren uit een externe editor. Dat geeft de meeste vrijheid, maar kan bewerkelijk zijn, omdat coördinatenstelsels vaak moeten worden bijgesteld en externe editors opgeblazen markup opleveren. Zorg dat u in Color Mode bent, klik dan met de rechtermuisknop in de glypheditor en kies Color -> SVG -> Load SVG from File.

Op macOS. FontCreator voor macOS toont en bewerkt SVG-kleurglyphs net als de Windows-versie, inclusief masker, filters en grote documenten, en de lettertypen die u exporteert zijn identiek. U kunt een glyph ook als COLR (in lagen) opbouwen en Convert COLR to SVG gebruiken uit het submenu Color van het rechtermuismenu in Lettertype-overzicht; daarbij blijft het palet behouden in plaats van dat er vaste kleuren worden weggeschreven. Gebruik Test Web Lettertype om te controleren hoe een lettertype in een browser wordt weergegeven.

Kleurenpaletten (CPAL)

De CPAL-tabel definieert herbruikbare kleurenpaletten:

  • De kleur Foreground verwijst naar de tekstkleur die de gebruiker heeft gekozen.
  • COLR: CPAL is vereist; momenteel gebruiken de meeste programma’s alleen het eerste palet, al zal CSS font-palette in browsers meer controle brengen.
  • SVG: CPAL is optioneel en nog niet breed geïmplementeerd.

U beheert paletten in het paneel Palet / de Palette Manager, die op Windows en macOS identiek werken.

FontCreator color-palette management, showing color entries, RGBA/hex editors, and the foreground entry.

Ondersteuning van kleurenfonts in webbrowsers

Browser-engineCOLR/CPAL v0COLRv1 (verlopen, transformaties)OpenType-SVG
Chromium — Chrome, Edge, Opera, Samsung InternetJaJa (Chrome/Edge 98+)Nee (niet gepland)
FirefoxJaJa (107+)Ja
Safari (macOS & iOS)JaNeeJa

Let op: browserondersteuning verandert in de loop van de tijd. Zie voor de actuele stand Can I use COLR/CPAL v1 en de documentatie van uw doeltoepassingen. FontCreator maakt momenteel COLRv0, dat door alle grote browsers wordt ondersteund. Vraagt een ontwerp om verlopen of effecten die COLRv0 niet kan uitdrukken, dan is OpenType-SVG een alternatief voor Firefox en Safari.

Ondersteuning van kleurenfonts in software

SoftwareCOLR/CPAL v0COLRv1 (verlopen)OpenType-SVG
Adobe IllustratorJa (v29.3 / 2025+)Ja (v29.3 / 2025+)Ja (CC 2018+)
Adobe InDesign––Ja (CC 2019+)
Adobe PhotoshopJa (2025+)Ja (2025+)Ja (CC 2017+)
QuarkXPressJa (2018+)Gedeeltelijk — alleen vlakke kleuren (21.1, 2025)Ja (2018+)
Affinity DesignerJa––
Affinity PublisherJa––
Sketch (macOS)Ja–Ja (macOS 10.14+)
Microsoft Word (Windows 10/11)Ja–Ja
Microsoft PowerPoint (Windows 10/11)Ja–Ja
Microsoft Excel (Windows 10/11)Ja–Ja
LibreOfficeJa (6.3+)–Gedeeltelijk
paint.net (Windows)Ja––
CorelDRAW Graphics Suite––Ja
Figma–––
Procreate (iPad)Ja–Ja
Adobe After Effects / Premiere Pro––Ja (2025+)
Inkscape––Gedeeltelijk
ScribusGedeeltelijk––
GIMPGedeeltelijk––

Legenda: Ja = ondersteund · Gedeeltelijk = beperkt of inconsistent · – = geen ondersteuning aangekondigd of vastgesteld. COLRv1-weergave moet bewust worden geïmplementeerd, dus een programma krijgt die pas als de leverancier die uitbrengt; CoreText van Apple heeft nog geen COLRv1, en daarom blijven programma’s op macOS en iPadOS beperkt tot COLRv0.

Opmerkingen: COLR/CPAL is een kleurenformaat op basis van contouren, met glyphs in lagen in vlakke paletkleuren; geen ingebedde bitmaps. De meeste native macOS-programma’s die CoreText gebruiken, ondersteunen het. OpenType-SVG slaat SVG-documenten op en kan zowel vectorvormen als ingebedde rasterafbeeldingen bevatten (bijvoorbeeld PNG/JPEG via het SVG-element <image>), plus verlopen, dekking en filters. OpenType gebruikt SVG 1.1 met beperkingen; de ondersteuning verschilt per programma en besturingssysteem. Voor SVG-weergave vraagt macOS doorgaans 10.14 of nieuwer. Veel rasterinhoud kan het lettertype groter maken.

Welke kleurenuitbreiding moet ik gebruiken?

  • Voor het web is COLR de duidelijke keuze: compact, betrouwbaar, geschikt voor variabele lettertypen en overal in browsers ondersteund.
  • Voor dtp hangt het ervan af. Steeds meer software ondersteunt COLR, maar sommige programma’s kennen alleen SVG. Het kan het beste zijn beide formaten te leveren, zodat eindgebruikers zelf kunnen kiezen.

Richtlijn:

  • Zijn verlopen niet nodig, kies dan COLR. U kunt daarna naar SVG exporteren voor compatibiliteit, zodat beide formaten dezelfde contouren delen.
  • Zijn verlopen of complexe weergave essentieel, gebruik dan SVG.
  • Stop niet zowel COLR als SVG in één lettertype; technisch mag het, maar het maakt het bestand groter en vergroot de kans op inconsistente weergave.